Việc đặt tên cho con luôn là một trong những quyết định quan trọng và ý nghĩa nhất đối với các bậc cha mẹ. Khác với quan niệm “tên xấu dễ nuôi” thời xưa, ngày nay, ai cũng mong muốn dành tặng cho con mình một cái tên thật đẹp, độc đáo và mang nhiều ý nghĩa tốt lành. Tuy nhiên, bên cạnh những mong muốn chính đáng đó, cha mẹ cần lưu ý rằng có những quy định pháp luật và những khuyến nghị xã hội về những cái tên không nên hoặc bị cấm đặt ở Việt Nam, nhằm đảm bảo quyền lợi và sự phát triển tốt nhất cho con trẻ.
Dưới đây sẽ là những cái tên bị cấm đặt ở Việt Nam mà cha mẹ nên tránh để không bị chính quyền từ chối làm giấy khai sinh cho con.
Những cái tên bị cấm đặt theo quy định pháp luật Việt Nam
Vấn đề đặt tên cho con phải nói là một trong những vấn đề khiến bố mẹ vô cùng trăn trở kể từ khi con còn đang trong bụng mẹ. Thậm chí có những gia đình lên chùa để cầu phúc và xin tên cho bé con nhà mình, hoặc cũng có trường hợp, gia đình xem đó chỉ là một chuyện bình thường và đặt cho con một cái tên tùy ý. Tuy vậy, dù có như thế nào đi chăng nữa thì cũng nên tránh những cái tên mà pháp luật Việt Nam cấm sau đây.
Đặt tên con bằng số hoặc ký tự đặc biệt
Một trong các trường hợp mà pháp luật Việt Nam cấm rõ ràng là việc sử dụng số hoặc ký tự đặc biệt trong tên của trẻ. Quy định này nhằm mục đích tạo sự thống nhất trong hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đồng thời đơn giản hóa công tác quản lý hộ tịch. Do đó, những cái tên như Nguyễn Thị 1, Lê Văn @, Nguyễn Thị Tùng #… sẽ không được chấp nhận và bé sẽ không được cấp giấy khai sinh.
Đặt tên con bằng số hoặc ký tự đặc biệt sẽ gây khó khăn trong quản lý hộ tịch và bị từ chối cấp giấy khai sinh
Đặt tên con bằng tiếng nước ngoài khi không có yếu tố nước ngoài
Tương tự như việc đặt tên bằng số hay ký tự đặc biệt, việc đặt tên con hoàn toàn bằng tiếng nước ngoài cũng sẽ gây trở ngại cho công tác quản lý hộ tịch. Mặc dù cha mẹ có thể gọi con bằng những biệt danh như Natalya, Allian, hay Alice ở nhà, nhưng khi làm giấy khai sinh, những tên chứa yếu tố nước ngoài hoàn toàn sẽ bị từ chối nếu đứa trẻ mang quốc tịch Việt Nam. Tiếng Việt của chúng ta vô cùng phong phú, cha mẹ hoàn toàn có thể tìm được một cái tên thuần Việt hay mang đậm bản sắc dân tộc, thay vì một cái tên phương Tây không phù hợp với văn hóa nước nhà.
Tuy nhiên, đối với trường hợp trẻ là con lai có bố hoặc mẹ là công dân nước ngoài và lựa chọn mang quốc tịch nước ngoài, thì việc đặt tên bằng tiếng nước ngoài là hợp lệ. Ngược lại, nếu trẻ vẫn mang quốc tịch Việt Nam, tên của bé phải được đặt bằng tiếng Việt, bao gồm cả tên đệm.
Những cái tên mang ý nghĩa châm biếm, xúc phạm người khác
Theo Khoản 3, Điều 26 Bộ luật Dân sự 2015, việc đặt tên bị hạn chế trong trường hợp xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khác, cũng như trái với những nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự. Trên thực tế, tên gọi là thứ sẽ đi theo con suốt cuộc đời, và chắc chắn không cha mẹ nào muốn dùng nó để sỉ nhục hay lăng mạ người khác. Mặc dù các trường hợp cụ thể về những cái tên gây xúc phạm còn mang tính chung chung và chưa có văn bản hướng dẫn chi tiết, cha mẹ vẫn cần đặc biệt lưu ý vấn đề này.
Không đặt cho con những cái tên quá dài
Kể từ ngày 16 tháng 7 năm 2020, Bộ Tư pháp đã quy định trong Khoản 4 Điều 6 Thông tư 04/2020/TT – BTP rằng việc đặt tên phải “phù hợp với pháp luật và yêu cầu giữ gìn bản sắc dân tộc, tập quán, truyền thống văn hóa tốt đẹp của Việt Nam, không đặt tên quá dài, khó sử dụng”. Lý do là các giấy tờ tùy thân được sử dụng chung kích thước trên toàn quốc và sẽ không có trường hợp ngoại lệ nào cho những người có tên quá dài. Thông thường, tên của con không nên vượt quá 25 ký tự để đảm bảo thuận tiện trong việc sử dụng và làm các loại giấy tờ. Do đó, những cái tên như Đặng Trần Linh San Như Mai Sương Ngọc hay Trần Trường Kỳ Quyết Tâm Đỗ Đạt Thành Tài… nên được tránh.
Tên quá dài có thể gây khó khăn trong việc làm giấy tờ tùy thân và sử dụng hàng ngày
Những lưu ý quan trọng khác khi đặt tên cho bé
Ngoài các quy định pháp luật bắt buộc, cha mẹ cũng nên cân nhắc những lưu ý sau đây để giúp con có một tuổi thơ êm đềm, tránh bị trêu chọc và có một cuộc sống thuận lợi hơn với cái tên của mình.
Tránh đặt tên con với ý nghĩa tiêu cực, không hay
Có không ít trường hợp những người có tên mang ý nghĩa xấu đã phải đối mặt với việc bị xuyên tạc, trêu chọc và thậm chí gây mất thiện cảm với người đối diện. Ví dụ như Nguyễn Hận Tình Đời, Vũ Văn Báo Đời, Phạm Thị Lâu Ra, Nguyễn Thị Lập Lờ… Khác với quan niệm xưa, giờ đây cha mẹ nên tìm cho con một cái tên thật hay và mang ý nghĩa tích cực. Đồng thời, cũng nên tránh đặt tên trùng với hàng xóm hoặc những người xung quanh để duy trì hòa khí.
Cha mẹ nên chọn những cái tên mang ý nghĩa tốt đẹp và tích cực cho con
Không đặt tên con quá phóng đại
Những cái tên quá phóng đại như Đào Thị Bạch Tuyết, Lê Văn Xuất Chúng, Đỗ Hạng Nhất, Mai Thành Triệu Phú… dù thể hiện kỳ vọng lớn lao của cha mẹ, nhưng đôi khi lại khiến người khác nhìn vào cảm thấy cực đoan và có phần kỳ cục. Tên gọi nên phản ánh một cách chân thực và nhẹ nhàng những ước muốn của cha mẹ.
Tránh tên phạm húy, trùng tên ông bà tổ tiên
Theo truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của Việt Nam, các bậc hậu bối cần luôn nhớ về cội nguồn và công ơn của ông bà, tổ tiên. Vì vậy, cha mẹ nên tránh đặt tên con trùng với tên của người thân còn sống hoặc tên của ông bà, tổ tiên đã khuất. Nhiều người quan niệm rằng việc này có thể khiến trẻ không được tổ tiên phù hộ.
Không đặt tên con khó nghe, khó gọi
Những cái tên khó phát âm, khó nghe hoặc khó gọi có thể gây ra nhiều phiền toái cho cả trẻ và những người xung quanh, lâu dần có thể gây mất thiện cảm. Cha mẹ nên tránh những tên có nhiều âm cùng dấu đi liền kề, đặc biệt là dấu nặng, ví dụ như Trịnh Trọng Việt, Nguyễn Hữu Vĩnh… Dù có vẻ ấn tượng, những tên này lại khá khó đọc và khó nhớ.
Tránh tên khó phân biệt nam nữ
Việc bé trai mang tên con gái hoặc bé gái mang tên con trai rất dễ khiến trẻ bị bạn bè trêu chọc khi đi học. Hơn nữa, những cái tên khó phân biệt giới tính cũng có thể gây khó khăn trong việc làm các giấy tờ tùy thân, dễ dẫn đến nhầm lẫn giới tính.
Không đặt tên con theo xu hướng, trào lưu nhất thời
Một số cha mẹ có thể hứng thú đặt tên con theo những xu hướng, trào lưu đang thịnh hành để tạo sự độc đáo. Tuy nhiên, đây là điều không nên. Trào lưu chỉ là tạm thời, trong khi cái tên sẽ gắn bó với con suốt cuộc đời. Ví dụ, Nguyễn Cô Ca có thể là một biệt danh đáng yêu ở nhà, nhưng khi trở thành tên khai sinh, nó có thể gây khó hiểu và buồn cười cho người khác, mặc dù không vi phạm pháp luật.
Cẩn trọng với tên nói lái dễ mang ý nghĩa xấu
Những cái tên khi nói lái có thể vô tình tạo ra ý nghĩa tiêu cực hoặc gây xấu hổ cho con, chẳng hạn như Tùng Tú nói lái thành “Tù Túng” hay Tiến Tùng nói lái thành “Túng Tiền”. Cha mẹ nên cân nhắc kỹ lưỡng về ngữ âm và ý nghĩa khi đặt tên để tránh những trường hợp không mong muốn này.
Cha mẹ cần cẩn trọng để lựa chọn một cái tên không gây ảnh hưởng tiêu cực đến con cái
Tránh tên liên quan đến chính trị hoặc mang màu sắc chính trị
Chắc chắn không cha mẹ nào muốn tên con mình liên quan đến các vấn đề nhạy cảm, gây tranh cãi như chính trị, hay trùng với tên của một nhà lãnh đạo nào đó, ví dụ như Nguyễn Bu Tin. Những cái tên này có thể khiến trẻ gặp phải những rắc rối không đáng có trong cuộc sống.
Việc đặt tên cho con tưởng chừng đơn giản nhưng thực tế lại đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng và sâu sắc. Làm cha làm mẹ, ai cũng mong muốn dành tặng con những điều tốt đẹp nhất, và một cái tên hay, ý nghĩa chính là món quà đầu tiên và quan trọng. Không ít trường hợp người lớn phải làm lại giấy khai sinh vì cái tên không ưng ý, gây ra nhiều bất tiện.
Vì vậy, cha mẹ hãy lưu ý những cái tên bị cấm đặt ở Việt Nam cũng như những khuyến nghị trên để đưa ra quyết định sáng suốt nhất khi lựa chọn tên cho con. Đặc biệt, trong bộ môn thần số học, cái tên còn có mối quan hệ mật thiết với những con số, ảnh hưởng đến đường đời của bé. Nhiều cha mẹ đã tham khảo thần số học để tìm kiếm một cái tên phù hợp, mang lại vận mệnh tốt đẹp cho con.
